Archiwum dla kategorii: ‘staropolskie’

Stos w Krakowie

06-02-09

Na Małym Rynku w Krakowie spalono 19 kwietnia 1539 roku na stosie Katarzynę Weiglową, wdowę po tamtejszym kupcu. Powodem było jej przejście na judaizm i odmowa uznania Jezusa Chrystusa za Syna Bożego. Spalenie Weiglowej jest jedynym znanym wypadkiem stosu, który zapłonął w Polsce z powodów religijnych. Kiedy w Europie Zachodniej – zwłaszcza po nadejściu reformacji – powszechnie palono innowierców, nasz kraj był wyjątkową oazą wolności i tolerancji religijnej. W każdym razie katolicy nie palili tu luteranów, kalwinów, żydów, prawosławnych i muzułmanów tylko dlatego, że byli innego wyznania (ich też za to nie palono). Nie oznacza to, że w Polsce w ogóle nie płonęli ludzie na stosach. Oblicza się, że od średniowiecza po wiek XVIII skazano na tę karę około 10 tysięcy niewiast uznanych za czarownice.

Opublikowane przez: admin data wpisu: Czerwiec 2, 2009

Jest wyciągiem ze świeżego ziela bylicy bożego drzewka. Preparat wskazuje wyraźnie właściwości żółciotwórcze i żółciopędne. Stosuje się go w schorzeniach wątroby ze zmniejszonym wydzielaniem żółci, w stanach zastoino-wych w pęcherzyku żółciowym i w przewodach żółciowych oraz w niestrawności.

Opublikowane przez: admin data wpisu: Czerwiec 2, 2009

Wigilia

06-02-09

Samo słowo pochodzi z łac. vigi-lia i oznacza m.in. czuwanie w nocy. Kiedyś bowiem wigilie poprzedzały wszystkie większe święta, wierni zaś oczekiwali ich czuwając przez całą noc na modlitwach.
W Wigilię Narodzenia Pańskiego obowiązuje post – obowiązek powstrzymywania się od pokarmów mięsnych.

Opublikowane przez: admin data wpisu: Czerwiec 2, 2009

Boże Narodzenie

06-02-09

Dopiero w IV wieku zaczęto obchodzić to święto i nie od razu przypadło ono na dzień 25 grudnia.
Z tą datą wiąże się kult perskiego boga słońca Mitry – najbardziej rozpowszechniona religia w III i IV w. Tego dnia obchodzono urodziny Mitry, zapalano światła, śpiewano. Odbywały się procesje. Uczestniczyli w nich też chrześcijanie, którzy ze słońcem utożsamiali Chrystusa i nazywali Go „Słońcem Sprawiedliwości”.

Opublikowane przez: admin data wpisu: Czerwiec 2, 2009

Choinka

06-02-09

Zwyczaj strojenia choinki – jodełki czy świerka, przyjął się niemal wszędzie w chrześcijańskim świecie stosunkowo niedawno – w XIX w. Zapewne wywodzi się z pogańskiego zwyczaju Rauhnach-te (25.12-6.01), w których szczególnie bano się złych duchów, dla obrony przed nimi zawieszano w domach zielone gałązki i zapalano świece.
W chrześcijaństwie drzewko Bożonarodzeniowe jest symbolem prawdziwego drzewa życia. Światła symbolizują narodzenie w Betlejem – „Światło Świata”, jabłka wieszane na drzewku nawiązują do rajskiego jabłka poznania, ale symbolizują także możliwość powrotu do raju.

Opublikowane przez: admin data wpisu: Czerwiec 2, 2009

Kolęda

06-02-09

Zwyczaj kolędowania, odwiedzania, obdarzania się słodyczami i życzeniami noworocznymi sięga czasów rzymskich.
Za czasów chrześcijańskich przesunięto noworoczne kolędy albo na 6 stycznia (Trzech Króli), albo na Boże Narodzenie. Śpiewano przy tym pieśni, czytano dzieje ewangeliczne: Narodzenie, Heroda, trzech Króli, dramatyzując i wprowadzając element komiczny początkowo przez Kościół tępiony. Kolędnicy przebierali się w kozy, konie (tzw. kobylnicy) i wilki.

Opublikowane przez: admin data wpisu: Czerwiec 2, 2009

Piwo

12-07-08

Piwo – już 6000 lat temu uzyskiwało się je ze sfermentowanego jęczmienia. By powstał alkohol, drożdże potrzebują cukrów prostych.

Pierwszym krokiem do otrzymania piwa jest namoczenie ziarna jęczmiennego w wodzien na dzień lub dwa, a następnie pozostawienie w ciepłym miejscu na dalszych kilka dni. W tym okresie zarno zaczyna kiełkować. Proces ten nazywa się słodowaniem. Kiełki uruchamiają produkcję enzymów przekształcających skrobię w cukry proste. Następnie słód jest ogrzewany, by zatrzymać kiełkowanie i zanurzany w wodzie, która wymywa cukry i inne substancje potrzebne drożdżom do przeprowadzenia fermentacji. Tak powstałą zawiesinę osącza się – pozostaje brzeczka

Opublikowane przez: admin data wpisu: Grudzień 7, 2008

Andrzejki

12-07-08

Najdawniejsze polskie świadectwo na istnienie wróżb w wigilię św. Andrzeja znajdujemy w utworze M.Bielskiego  „Komedia Justyna i Konstancji” z 1557 roku. Panny, które chciały poznać przyszłość, lały nie tylko wosk, ale też i ołów, który jako materiał trwalszy wróżył małżeństwo bardziej udane, niż to z kruchego wosku, w dodatku jeszcze metal ten podobno posiada moc przyciągania szczęścia.

Różne były sposoby zobaczenia przyszłego męża. Mógł się przyśnić po całodniowym poście. Można było o północy zajrzeć do chlebowego pieca, zerknąć w zwierciadło wiszące na wprost drzwi, czy w jasną księżycową noc spojrzeć w głąb studni.

Opublikowane przez: admin data wpisu: Grudzień 7, 2008

Dzień sylwestrowy pokaże czas lipcowy.

Gdy mróz jest pierwszego grudnia, wyschnie też nie jedna studnia.

Gdyby kiedy w grudniu grzmiało, wiatrów byłoby niemało.

Grudzień gdy łagodny wszędzie, cała zima dzieckiem będzie.

Grudzień ziemię grudzi i izdebki studzi

W pierwszym tygodniu grudnia, gdy pogoda stała, będzie zima długo biała

Kiedy w grudniu przyjdzie zima, mróz na gługo wiosnę wstrzyma

Opublikowane przez: admin data wpisu: Grudzień 7, 2008